Zo binnen, zo buiten

Vandaag was ik bezig met een nieuw online programma om met lichtheid, energie en vitaliteit te bewegen. En dat bracht oude herinneringen naar boven uit de tijd dat ik nog audities deed voor dans. En de reis die ik toen gemaakt heb om een zorgzame, respectvolle relatie met mijn lichaam op te bouwen en weer de energie, levenskracht en lichtheid te voelen om te sprankelen.

Door toen anders te leren voelen en kijken naar mijn lichaam is mijn dansen veranderd en ook de manier waarop ik in mijn leven sta. Een hernieuwde relatie met mijn lijf, mijzelf eigenlijk dus, mijn dromen en mijn omgeving. Wat ik zelf heel bijzonder vind is dat dit ontstond door mijn manier van bewegen te veranderen. De kracht van beweging en dans.

Als er een harmonieuze relatie is tussen het zenuwstelsel en de spieren, botten, organen en ademhaling dan ervaren we zachtheid, kracht en mobiliteit op hetzelfde moment. Alle lichaamsdelen kunnen dan hun plek weer innemen in het systeem en hun functie efficient en flexibel uitoefenen waardoor de energie ook weer optimaal kan stromen. Er is dan weer een goede samenwerking, ondersteuning en communicatie tussen alle delen van het lichaam en het hoofd en hart. Hier begint het pad naar lichtheid, energie, creativiteit, verbinding en groei. De manier waarop ons innerlijke systeem werkt is vergelijkbaar met de manier waarop familysystemen, systemen in de natuur, de liefde, op de werkvloer etc . Systemen gaan over relaties en hoe beter de kwaliteit van een relatie hoe beter het systeem werkt.

Het lichaam vaart wel bij een goed werkend systeem en ons emotionele zelf ook. Als er voortdurend conflict is tussen lichaamsdelen dan ervaren we dat als spanning, stress en vermoeidheid in ons innerlijke leven en zijn we sneller overprikkeld door onze omgeving. De meeste mensen reageren hierop door te verharden en uit verbinding te gaan met hun lichaam en hun omgeving. De interne relaties in ons lichaam leren ons over onze externe relaties met onze omgeving. Men zegt niet voor niets ‘Zo binnen, zo buiten’! Ik heb gemerkt dat als de verschillende delen van mijzelf beter op elkaar afgestemd zijn en de energie weer optimaal stroomt, de oordelen en overtuigingen over mijzelf en de wereld om mij heen verzachten en dat er ruimte komt voor (zelf) compassie.

De relatie tussen lichaam, hart en hoofd

Ik geloof dan ook dat ons lichaam een spiegel is voor ons denken en voelen. Als we fysiek vrijer bewegen, staan en zitten en daarin meer opties ervaren zal die beweging ook voelbaar zijn in ons denken en voelen. Veel mensen ervaren dan dat ze mentaal en emotioneel ook speelser, flexibeler en veerkrachtiger in hun leven staan. Het is dan ook makkelijker om met een open, onbevangen hart de wereld tegemoet te treden.

Zo is het omgekeerd ook zo dat beperkende gedachten en emoties die ons naar binnen trekken een samentrekkend effect hebben op onze cellen. We voelen onze spieren aanspannen. De organen ervaren minder ruimte door deze spierbeweging en kunnen hun werk niet meer prettig doen. Er wordt aan de botten getrokken en de gewrichten ervaren meer belasting. Er is niet langer een ontspannen evenwicht in staan en zitten. Veel mensen zetten dan delen in hun lichaam vast en beperken zichzelf in hun bewegingsmogelijkheden. Hun brein raakt steeds verder gepreoccupeerd met de spanning en verliest zijn flexibiliteit, creativiteit, speelsheid en levenslust. Zelf heb ik gemerkt dat ik dan ook mensen van me wegduw, mijn hart sluit, een muur optrek, sneller overstuur ben, boos, verdrietig, pessimistisch, oordelend. Dit is de spiraal richting naar stress, vermoeidheid, overbelasting, pijn en misschien zelfs wel verbittering en een depressief. Maar elke spiraal heeft een keerzijde…

De andere spiraal richting is die naar lichtheid, energie, creativiteit, groei en genieten. Ik richt me graag op dit gebied waar we de mogelijkheid hebben om ons potentie te leren kennen voor onszelf en anderen. Moshe Feldenkrais zei ooit dat we maar 10 procent van ons volledig potentieel gebruiken. Dat is schrikbarend weinig. Het wordt tijd voor ons en de aarde dat we ons daarop gaan focussen in plaats van alles wat er fout is met ons zodat we een verandering kunnen maken ten goede.

Ik heb gemerkt dat bewust worden in en door beweging een veilige en mooie ingang is naar zelfontwikkeling. Ik zeg ‘bewust bewegen’ omdat veel mensen door bewust te luisteren naar hun lichaam en de beweging, blessures kunnen voorkomen, lichter en gemakkelijker kunnen bewegen. En ook hun emoties beter leren kennen en uiten en expressie kunnen geven aan wie ze zijn. En heel belangrijk die Beweging gaan voelen die blij maakt, bevrijdt en ruimte geeft. En dat stralen we uit en daarmee geven we andere mensen ook de ruimte om zichzelf te leren kennen, om zichzelf te zijn en te mogen genieten van wie ze zijn.

Thuiskomen in je lichaam

Ik heb zelf heel lang heel veel spanning gehad in mijn lijf zonder dat ik het doorhad. Het heeft me achteraf niet verbaasd dat ik al die tijd ook heel perfectionistisch was, gesloten en heel streng en kritisch naar mijzelf. Het was normaal geworden voor mij om over mijn grenzen te gaan, om mijzelf uit te putten, te pleasen en vechten tegen mijzelf en door te gaan totdat de pijn echt teveel werd of dat ik zo uitgeput was dat ik niet meer kon slapen, eten, staan of zitten van vermoeidheid en mijn toevlucht zocht in iets wat mij kon verdoven.

Pijn is een signaal van het lichaam dat het anders wil bewegen, dat we iets hebben te veranderen in onze manieren van denken, voelen en doen. Voordat we pijn ervaren heeft het lichaam al heel wat tekens afgegeven als bijvoorbeeld niet meer soepel bewegen, een stijve, zeurderige rug hebben, alles als teveel inspanning ervaren, gespannen zijn, ons makkelijk boos, huilerig of chagrijnig voelen, vermoeid en overprikkeld zijn.

Op een dag, jaren geleden, deed ik auditie voor een danschoreografie waarin ik heel graag wilde dansen. Helaas werd ik afgewezen.omdat mijn bewegingen te puntig en hard waren voor wat ze zochten. Ik was te weinig lyrisch in mijn manier van bewegen. Jaren eerder had ik tijdens een auditie aan een dansacademie al gehoord dat mijn basis spierspanning te hoog was waardoor ze bang waren dat mijn lichaam te weinig flexibel zou zijn om zich te plooien naar 1000-en-1 mogelijkheden.

Dit keer zag ik lyrisch bewegen als iets wat ik me eigen kon leren maken. Op mijn reis om ook vloeiend en zacht te leren bewegen kwam ik in contact met de Feldenkrais methode. Door bewust kleine, langzame en zachte beweging op te zoeken, ontdekte ik hoe gespannen en verkrampt mijn hele lichaam eigenlijk was en hoe uitgeput, leeg, depressief en overprikkeld ik me eigenlijk voelde.

En ik ontdekte dat het ook anders kon. Al na een paar lessen merkte ik dat ik zachter bewoog, niet meer knarsetandde in mijn slaap, beter sliep, meer ontspanning voelde in mijn rug en schouders.. Ik voelde me lichter en luchtiger worden gedurende de training tot Feldenkrais somatisch neuro-sensorisch bewegings coach. Mensen vertelden mij dat ik een zachtere blik had in mijn ogen en meer kleur in mijn gezicht. Dat mijn glimlach guller was en ik meer open en relaxt naar mijn omgeving.

De interne relaties in ons lichaam leren ons over onze externe relaties met onze omgeving.

Gaandeweg ontwikkelde ik niet alleen meer flow en lyriek in mijn bewegen, ik kreeg ook weer energie, stond steviger op mijn benen, en voelde me rustiger en vrediger in mijn lichaam. Ik was niet meer zo bang om iets fout te doen, ik speelde weer en voelde me van binnen weer sprankelen en twinkelen. Ik merkte dat ik een ander beeld begon te vormen over mijzelf, waarin er de ruimte, vrijheid en respect was om te genieten van mijzelf en mijn lichaam. Ik merkte pas echt hoe zeer ik veranderd was doordat mijn omgeving anders op mij reageerde dan voorheen. En daarmee veranderde mijn omgang met andere mensen verder in een richting die ons verbond zonder uit verbinding te gaan met mijzelf.

Ik zie beweging als een krachtige ingang om oude fysieke, mentale en emotionele patronen, overtuigingen en gewoonten te transformeren en een nieuwe, liefdevolle, zorgzame relatie met onszelf op te bouwen. Ik geloof dat een liefde-rijke en compassie-volle relatie met ons lichaam nodig is om liefdevol te kunnen zijn naar onze omgeving en toch onze grenzen te behouden. Grenzen die soms zo subtiel zijn dat we ze pas helder kunnen voelen en respecteren als we echt diep in ons lichaam kunnen rusten en thuis zijn. Onze zintuigen werken dan zo veel meer verfijnder dan als we gestrest zijn en uit verbinding zijn ons zelf. Hoeveel misverstanden en hart-pijn kunnen we wel niet voorkomen als ze we onszelf en onze behoeften helderder leren voelen, kennen en communiceren? Hoe veel vitaliteit en energie kunnen we terugkrijgen als we ons lijf niet langer negeren maar respecteren in ons doen en laten?

Beweging is de taal van ons zenuwstelsel en van de energie die door ons heen beweegt. Alleen verandering op het niveau van ons zenuwstelsel beklijft want ons zenuwstelsel is degene die alles aanstuurt van emotie, gevoelens, gedachtes tot aan doen en actie. Gelukkig is ons zenuwstelsel, naast haar taak om te overleven, vooral georiënteerd op het zo gemakkelijk en plezierig mogelijk leven. Soms is ons hoofd die optie een beetje vergeten.

Ik vind deze definities van gezondheid van oa. Moshe Feldenkrais daarom erg treffend:

‘Health is our capacity to act in the world despite our difficulties’ and ‘the ability to live our dreams regardless of our circumstances’

Op 27 oktober start mijn online programma ‘Beweeg met lichtheid, energie en vitaliteit’. Doe je mee?